ΠΟΙΟΣ Ο ΛΟΓΟΣ ΑΝΗΣΥΧΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥΣ;

Οι φυσικές και τεχνολογικές καταστροφές προκαλούν μεγάλες ανθρώπινες και οικονομικές απώλειες: σύμφωνα με το Κέντρο Έρευνας για την Επιδημιολογία των Καταστροφών (CRED), μόνο το 2008, περισσότεροι από 235.000 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, 214 εκατομμύρια άνθρωποι επηρεάστηκαν, ενώ το οικονομικό κόστος ανήλθε σε πάνω από 190 δισ. Δολάρια ΗΠΑ.

Οι αναπτυσσόμενες χώρες υφίστανται το μεγαλύτερο κόστος όταν συντελεστεί κάποια καταστροφή: υφίστανται περισσότερο από το 95% των θανάτων και οι απώλειες που οφείλονται σε φυσικές καταστροφές είναι 20 φορές μεγαλύτερες (ως ποσοστό του ΑΕΠ) στις αναπτυσσόμενες χώρες σε σχέση με τις ανεπτυγμένες χώρες (σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα).

Ωστόσο, οι καταστροφές αποτελούν ζητήματα μείζονος σημασίας και για τους πολίτες των αναπτυγμένων χωρών, οι οποίες συντελούνται στην χώρα τους (ο σεισμός του 2009 στο L’Aquila της Ιταλίας προκάλεσε τον θάνατο 308 ανθρώπων, τον τραυματισμό 1500 ενώ οι ζημιές ξεπέρασαν τα 16 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ) ή ενδεχομένως να τις αντιμετωπίσουν στο εξωτερικό λόγω της αυξημένης διεθνούς κινητικότητας (η Σουηδία και η Γερμανία έχασαν πάνω από 500 πολίτες στο τσουνάμι της Νοτιοανατολικής Ασίας το 2004).

ΤΙ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΚΑΝΟΥΜΕ;

Δεν μπορούμε να προβλέψουμε πολλούς από τους κινδύνους (ιδίως τους φυσικούς κινδύνους) αλλά υπάρχουν ορισμένοι τρόποι για την ελαχιστοποίηση του κινδύνου της καταστροφής, ιδίως εάν οι χώρες μοιραστούν την καλύτερη διεθνή εμπειρία σε θέματα διαχείρισης εκτάκτων περιστατικών.

Καθότι η διαχείρισης εκτάκτων περιστατικών σε όλες τις χώρες βασίζεται σε κρατικά συστήματα διαχείρισης (σε τοπικό, περιφερειακό και εθνικό επίπεδο) και στηρίζεται στην ευαισθητοποίηση του κοινού και την γνώση του κινδύνου και των μέτρων πρόληψης, η ευαισθητοποίηση του κοινού στα ακόλουθα ζητήματα είναι συνεπώς ουσιώδεις:

  • τι είδους καταστροφικοί κίνδυνοι υπάρχουν σε συγκεκριμένες περιοχές,
  • ποια είναι η φύση του κινδύνου αυτού,
  • πότε θα μπορούσε να συμβεί,
  • πως μπορούμε να ελαχιστοποιήσουμε τις επιπτώσεις τους

Οι πληροφορίες αυτές πρέπει να γνωστοποιηθούν στο ευρύ κοινό άμεσα, ή μέσω των δασκάλων, των ιατρών, των αρμοδίων τοπικών αρχών ή άλλων φορέων.

ΠΟΙΟΙ ΕΙΜΑΣΤΕ;

Για την παρουσίαση ενός κοινού υλικού που να βασίζεται σε έγκυρη διεθνή εμπειρία απαιτείται ένα υφιστάμενο διεθνές δίκτυο εμπειρογνωμοσύνης στον τομέα των μειζόνων φυσικών και τεχνολογικών καταστροφών. Από το 1987, η Ανοικτή Μερική Συμφωνία για την Αντιμετώπιση Μεγάλων Καταστροφών (EUR-OPA) αποτελεί την πλατφόρμα συνεργασίας, στους κόλπους του Συμβουλίου της Ευρώπης, μεταξύ 26 χωρών της Ευρώπης και της Νότιας Μεσογείου.

Ένας από τους βασικούς σκοπούς του είναι να ενισχύσει και να προωθήσει την συνεργασία για καλύτερη πρόληψη, προστασία κατά των κινδύνων και καλύτερη προετοιμασία σε περίπτωση μεγάλης καταστροφής. Πέρα από το πολιτικό της περιεχόμενο, η Συμφωνία διαθέτει ένα αποτελεσματικό δίκτυο Κέντρων σε πάνω από 26 κράτη μέλη: το υλικό που παρουσιάζεται στον ιστότοπο αυτό προέρχεται από τις αντίστοιχες εμπειρογνωμοσύνες στους διάφορους τομείς μεγάλων καταστροφών των Κέντρων αυτών. Ο συντονισμός της πρωτοβουλίας και η καθημερινή του λειτουργία έχει ανατεθεί στην Υπηρεσία Πολιτικής Άμυνας της Κυπριακής Δημοκρατίας.

ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ;

Ενώ τα Κρατικά Συστήματα Διαχείρισης Καταστάσεων Εκτάκτου Ανάγκης αντιμετωπίζουν διάφορα ζητήματα (νομοθετικό πλαίσιο, ικανότητα, πόροι, διαδικασίες…) σε κάθε χώρα, η συμπεριφορά των ανθρώπων, η οποία είναι σημαντική για την αποτελεσματικότητά τους, μπορεί να αποτελέσει εμπόδιο στο πλαίσιο αυτό.
Η πρωτοβουλία του Besafenet επικεντρώνεται σε αυτό το στοιχείο και επιδιώκει την επίτευξη τριών στόχων:

  1. Προώθηση μίας κουλτούρας ασφάλειας στους ανθρώπους της νέας γενιάς
    • Συνειδητοποίηση των επιπλοκών των ενεργειών τους και του τρόπου σκέψης τους
    • Αντικατάσταση του φόβου με μία κουλτούρα προετοιμασίας
  2. Διάδοση γνώσεων σε πολυγλωσσικές κοινωνίες
    • Δημιουργία κοινής βάσης γνώσεων με τις καλύτερες εμπειρίες
    • Διάδοση της βάσης αυτής σε πολλές γλώσσες για να επωφεληθούν όσο το δυνατόν περισσότεροι άνθρωποι
  3. Δημιουργία διαδραστικού εργαλείου
    • Ιστότοπος ανοιχτός σε εξωτερικούς χρήστες και οργανώσεις για τα σχόλιά τους
    • Εμπλουτισμός του περιεχομένου του με συνεισφορές που θα βασίζονται σε εξωτερικές εμπειρίες
ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΑ ΜΑΣ;

Σήμερα υπάρχουν πολλές πηγές πληροφόρησης στο διαδίκτυο, ιδίως στις κύριες γλώσσες, για την περιγραφή των κινδύνων και τα μέτρα που πρέπει να λαμβάνονται σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης. Ωστόσο, δεν υπάρχει κοινό υλικό σε πληθώρα γλωσσών και αυτή είναι η κύρια ιδιαιτερότητα της πρωτοβουλίας: η παροχή ενοποιημένης πληροφορίας σε μεγάλο αριθμό ατόμων ανεξαρτήτως γλώσσας. Με την πλοήγηση στον ιστότοπο ο ενδιαφερόμενος θα μπορεί να έχει πρόσβαση σε πολλές χρήσιμες πληροφορίες και δεδομένα, όπως Περιπτώσεις Μελέτης, Μαθήματα, Αναλυτικά προγράμματα σχολείων, φωτογραφίες, βίντεο κ.α. Ωστόσο, η πρωτοβουλία επιθυμεί να μην παραμείνει ένα απλό ηλεκτρονικό κείμενο: με την χρήση παιχνιδιών, κινουμένων σχεδίων, ομάδων συζήτησης κ.λπ., ευελπιστεί ότι θα μπορέσει να παρέχει ένα φιλικό και διαδραστικό περιβάλλον ώστε να κινήσει το ενδιαφέρον και να μυήσει τους νέους στην πρόληψη του κινδύνου, στην ευαισθητοποίηση και στην δράση που πρέπει να αναληφθεί σε περίπτωση καταστροφικών γεγονότων.

Έτσι θα αποτελέσει ένα ισχυρό εργαλείο που θα παρέχει ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ χωρών που είναι εξίσου ευάλωτες σε καταστροφές, σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό. Επιπλέον, οι μαθητές και γενικά οι νέοι θα αποκτήσουν κοινό έδαφος ανταλλαγής απόψεων και ιδεών στην δικιά τους γλώσσα και θα μπορούν να υποστηρίζονται είτε μεταξύ τους είτε από εμπειρογνώμονες.

ΠΩΣ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΣΥΜΒΑΛΟΥΜΕ;

Η ιδιαιτερότητα του υλικού που παρουσιάζεται στον ιστότοπο αυτό είναι ότι προσανατολίζεται όχι μόνο προς τους τελικούς χρήστες αλλά και σε μεγαλύτερη διάδοση της πληροφορίας με τη βοήθεια διαμεσολαβητών.

Ως πολίτης, θα έχετε μία βασική πληροφόρηση για τους κινδύνους και τις βασικές ενέργειες που πρέπει να γίνουν τόσο για την πρόληψη του κινδύνου αλλά και για την αντιμετώπισή του σε περίπτωση που προκληθεί καταστροφή.

Ως δάσκαλος, θα έχετε την δυνατότητα να χρησιμοποιείτε πληροφορίες ενδιάμεσου επιπέδου για τους κινδύνους και τις καταστροφές, τις οποίες θα μεταδίδεται στους μαθητές σας. Στις περισσότερες χώρες, τα αναλυτικά προγράμματα δεν περιλαμβάνουν κάποιο συγκεκριμένο μάθημα για το αντικείμενο αυτό, ενώ μαθήματα όπως η γεωγραφία ή η φυσική θα έπρεπε να χρησιμοποιηθούν ως μία εισαγωγή.

Ως φοιτητής, θα μπορείτε να χρησιμοποιείτε υλικό υψηλού επιπέδου για την εκπαίδευσή σας στον συγκεκριμένο τομέα. Στο μέλλον, θα γίνετε επαγγελματίες που λαμβάνουν αποφάσεις και συνεπώς θα επηρεάζετε (ακόμα και σε μικρό βαθμό) την προσαρμοστικότητα των κοινωνιών μας στους κινδύνους.